گیمیفیکیشن فرآیندها با ایجاد روندی برای تکمیل

تکمیل کردن روند نیمه کاره لذت بخش است

گیمیفیکیشن فرآیندها روش ها و مکانیزم‌های گوناگونی دارد. اما تکمیل کردن یک فرآیند نیمه کاره را می‌توان روح اصلی بسیاری مکانیزم‌های بازیگونه سازی دانست.

برای شرح بیشتر از خاطرات کودکی استفاده می‌کنیم.‌ گیمیفیکیشن فرآیند خرید آدامس زاگور را به یاد دارید؟ اگر دهه شصتی باشید احتمالا عدد ۳۶ و آدامس زاگور برایتان نوستالژی ای زیباست. آلبوم تصاویر یک آدامس، که به غیر از شماره ۳۶ همه، همه عکس‌ها را جمع کرده بودند. اگر هم هیچ خاطره‌ای با آن ندارید، مشکلی نیست، لطفا به خواندن ادامه دهید.

گیمیفیکیشن به روش آدامس زاگور

همه ما طراح گیمیفیکیشن فرآیندهای زندگی مان هستیم. به این معنی که برای حفظ روحیه و نشاط در زندگی، برای خود انگیزه‌های بیرونی در نظر می گیریم.

  • اگرفلان قدر لاغر شدم…
  • اگرامسال تونستم…
  • اگر… به خودم … جایزه می‌دم.

از نمونه های پرتکرار گیمیفیکیشن شخصی زندگی است. می‌توان زندگی گیمیفای شده را ترکیبی از فعالیت‌ها و فرآیندهای تدریجی دانست. این عوامل زندگی را جذابتر می کنند.

مکانیزم‌های زیادی هستند که با تعریف «معادل‌های فانتزی در عالم بازی» مشوق انگیزشی در زندگی افراد ایجاد می‌کنند. این روش سبب می‌شود افراد در انجام امور روزمره، انگیزش بیشتری داشته باشند. این مکانیزم های انگیزشی امروزه در طراحی تجربه کاربری با عنوان  «مکانیزم گیمیفیکیشن» مطرح می‌شوند. (که البته برخی به غلط مصطلح مکانیک گیمیفیکیشن می‌گویند.)

مکانیزم های عمومی گیمیفیکیشن فرآیندها

طراحی گیمیفیکیشن فرآیندها روش‌ و مکانیزم‌های گوناگونی دارد. روش‌های آن به ذات منحصر به سیستم  مادر آن است. مکانیزم‌ها چند ده مورد هستند. که البته بر تعداد آنها  افزوده می‌شود. از آن میان می‌توان به مکانیزم‌های پرتکرار زیر اشاره کرد:

  • رقابت Challenge
  • نمایه پیشرفت کاربر Progress Bar
  • جدول رتبه بندی Leaderboard
  • نشان و مدال Badges
  • پول مجازی و اقتصاد درون بازی Virtual Currency
  • مراحل بازی و سیر پیشرفت Levels

این مکانیزم‌ها و بسیاری  دیگر، روش های معمولی است که طراحان گیمیفیکیشن فرآیندها از آنها به عنوان ماژول جذابیت بهره می‌برند. اما هر طراحی به خوبی می‌داند که این مکانیزم‌ها تنها پوسته درگیر کننده کاربر است. این ماهیت روانشناسی شناختی مکانیزم‌های بازیگونه سازی (گیمیفیکیشن) است که کاربر را همراه (معتاد) خود می‌سازد.

برای مثال، مکانیزم «نشان و مدال» را در نظر بگیرید. همان طور که در مقدمه متن ذکر شد، این مکانیزم نیز از زندگی الهام گرفته شده است. می‌توان آن را مشابه «مدرک دانشگاهی»، «نشان افتخار» یا حتی «کارت صد آفرین» در نظر گرفت. آیا نشان ها و افتخارات زندگی برای همه آدم‌ها به یک اندازه جذاب است؟

در نظر بگیرید که شما هیچ گاه به مدرسه درست و حسابی نرفته‌اید و اغلب وقت خود را دم در  و سر کوچه گذرانده اید. حال کمی فکر کنید و عادلانه جواب دهید:

دراین شرایط، گرفتن مدرک دانشگاهی برای شما جذاب تر است یا  گنده محله شدن؟

احتمالا (اگر کمی از حال گنده های محل خبر دار باشید) گزینه گنده محل را (در شرایط فرضی ذکر شده) انتخاب می‌کنید.

این مثال بیانگر اهمیت شرایط مخاطبان هدف در طراحی گیمیفیکیشن فرآیند است. اما سوال دیگر آن است که: «با توجه به تفاوت شرایط افراد (از لحاظ پرورشی و فرهنگی) چرا مکانیزم‌های گیمیفیکیشن فرآیندها برای مخاطبان متنوع ماهیتی مشابه دارد؟»

پاسخ در روانشناسی مغز انسان است. یکی از عوامل کلیدی در جذب افراد مختلف، تشویق کاربران به تکمیل یک فرآیند نیمه کاره است. این علاقه مغز انسان‌ها به تکمیل، به نوعی روح تمام فرآیندهای بازی‌گونه (گیمیفای) است.

 اعطای امکان پیشرفت به کاربران، گیمیفیکیشن تکمیل

صحت  ادعاهای فوق را آقایان جوزف تونس و ژاویر درز، با آزمایشی آزموده اند:

آنها برای مشتریان یک کارواش کارت عضویتی طراحی کردند، که با هشت باز حضور، مشتریان می‌توانستند از یک سرویس رایگان شست و شو بهره ببرند. اما این آزمایش با دو گروه مرجع آزموده شد.

گروه اول، روی کارت عضویت‌شان «هشت» جای خالی بود (تا با هر حضورشان در مجموعه مهر بخورد و ثبت شود)

گروه دوم، کارت عضویت ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شان «ده» جای خالی داشت که «دو» جای اول از پیش مهر خورده بود و «هشت» مکان برای مهر جدید خوردن خالی مانده بود.

گیمیفیکیشن فرآیند اعطای تخفیف خدمات کارواش

جالب است بدانید، گروه دوم (که ۲مهر از پیش خورده داشتند) در حدود دو برابر گروه اول آمار بازگشت به کارواش داشتند. (۱۹ در مقابل ۳۴ درصد بازگشت مشتریان)

این مثال بیانگر اهمیت طراحی دقیق در موفقیت طرح است.

طراحی گیمیفیکیشن فرآیندها در فربودانگاره

فرآیند و علت «درگیر شدن» برای بازیکنان، دغدغه نیست. اما برای طراحان یک سوال فلسفی است. ما در خدمات سرگرمی فربود انگاره، به پشتوانه آموزه‌های حوزه روانشناسی شناختی، گیمیفیکیشن فرآیندها را طراحی می کنیم. البته در انتخاب مکانیزم، بررسی تحلیلی گروه مخاطبان هدف و اهداف سازمان کارفرما، در طراحی و اجرا نقش بسزایی دارند.

به یاد داشته باشید که در تمام مراحل طراحی فرآیند، انتقال حس «تکمیل یک روند نیمه کاره» به کاربر، سبب ایجاد انگیزش بیشتر است.

 

سهراب مستقیم

طراح بازی و گیمیفیکیشن فرآیندها

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *